700Buëzerleuh
Es Gsprèuhch vom Reubi Raab mit em Xaver Pèrté ound em Chàschpi Cheuïzli.
R.Raab: Hànd er daas aw ggheuhrt ? Jétz verdiënt de tuurscht Bànkler sibehoundert maal méé als syn biligschte Buëzer. Soo euppis sétt me verbuute. Hànd er dië Inizjatyve–n à scho ounderschribe ?
Ch.Ch.: Sibehoundert maal so vill wië–n en Buëzerloo ? Daas tounkt mi verouckt.
X.Pèrté: Momoll, daas stimt. Alerdings, vergliche mit ousslàndische Verwaltigsraatsprèsidànte vo èènli groosse–n ound béduutende Firme–n isch daas neud emaal e so àxtra vill. Ound dànn hàt dèè natuurli vill dië greuhsser Verantwortig, als en Hilfsarbàiter. Es gaat neud nou–r oum ryse Bétrààg vo Gàlt, wo de Chounde–n ound de Aggssjonèèr ggheuhred, es gaat oum ganzi Bétryb, wo mit draa hanged, oum Stuurykome ound oum zaalloosi Arbetsplàtz.
R.R.: Waas hàisst daa Verantwortig ? Imerhy hàt de sàb neud emaal muëse vor de Richter bim Straafprozàss wàg em Grawnding, deby wèrded grad ihmm schwèèri Voorwurff ggmacht.
X.P.: Gouët, aber déét isch es ja neud oum p’Fraag ggange, wèèr wië hétt séle dèè Zàmebrouch verhindere, sondern, eub wàret dèm ganze Draamaa na Straafftaate veruëbt worde wèèred. De Zivylprozàss staat ja na ouhs, déét erfaare mer vilicht méé, wèèr waas fur Fèèler ggmacht hàt.
R.R.: Aber glych, soo vill Miljoone verdiënt doch niëmaals àine–n elài !
Ch.Cheuïzli: Aw dèè cha ja neud dèèwààg vill méé Gottlétt àasse–n als ander Luut.
X.P.: Aber vilicht isch àine–n em Bétryb soo vill wèrt. Es chounnt nàmli neud nou droufaa, eub àine de Bétryb kànni ound syni Béléégschaft cheuni fuëre, es mouës àin’ aw mit em Mèèrt vertrowt sy, Béziëige haa, Gschàftspartner, Konkourànte–n ound Politiker kàne–n ound wusse, wië mit ene–n oumgaa.
R.R.: Soo euppisem sàg ych „Filz“.
Ch.Ch.: Mych nimmt’s aber glych wounder, was dië vergoldete Wirtschaftskapitèèn mit dèm Houhffe Gàlt aafanged, wo s’ Jaar fur Jaar hàischlàiked.
X.P.: Eupper i dère Posizjon mouës natuurli syni Béziëige pflàge. Wichtigi Luut mouë–n er ylade, daa cheumed nou tuurschti Hotél i Fraag. Es git Oort, daa choschtet ài Nacht mit alem Droum ound Draa en viërstélige Frankebétraag.
Ch.Ch.: Jà sàg ràcht ! Soo vill cha me doch gaar neud buute fur viërezwànzg Stound. Ound wèr wétt daas à zale ?
X.P.: Dië Luut wànd ébe–n ounder sych sy, ound dèrig Pryse hébed neud z’létscht ounerwunschti Zuuge–n ap.
R.R.: Daas isch doch e Soweréi. X.P: Pstimti Thééme mouë me halt i privaatem Raame abhandle, fur daas brouhchts en feuïdaale Hèrschafts–Sitz mit Pèrsonal, wà me wott internazjonal mitmache. Màngmaal brouhchts aw Sicherhàitsmaassnaame. Wyter mouës me ggwussi Fraage vo bétrybfreumde–n Éxpèrte–n apklèère laa, daa cheumed nou Kapazitèète–n i Fraag. Grad vor denaa eme Prozàss cha’s wichtig sy, das me de Prozàssgàgner t’Spitzeluut wèggschnappt, dië anerchànte–n Éxpèrte, indém me ne scho maal en Ouhftraag git ound demit béfange macht.
Ch.Ch.: Aber daas zaled dië doch ous de Spéése !
X.P.: Màngmaal mouë me sofort handle–n ound cha neud lang Gsouëch stéle fur dèrig horàndi Bétrààg, wo’s ébe brouhcht. Ound me tèurff neud vergàsse, das es vo vilem gschyder isch, wànn’s uberhawpt niëne–n i de Gschàftsakte vermèrkt isch.
R.R.: Ébe, Filz.
X.P.: Wà me wott en ounbéquèème–n Éxpèrte diskréditiëre ound sys Privatlàbe laat ouhsspioniëre, choscht’s ébe Gàlt, wo de Stuurvogt nuut aagaat.
Ch.Ch.: Waas wottsch, dië braave Sounntigsschuëler findt me sàlte–n i Spitzeposizjoone.
R.R.: Daas wèèr ja éérscht ràcht en Ground, zoum dië ubertribene Manager–Leuh verbuute.
Ch.Ch.: Dië Manager wuured dië Miljoone–n à gschyder fur en gouëte Zwàck ysétze.
R.R.: Soo wië de Bill Géits.
Ch.Ch.: Fur g’Koultour, fur t’Oumwàlt, fur Entwickligslànder; ’s gèèb wàiss Gott ggnouëg wichtigs.
X.P.: Dië Firme tràtted ja wurkli bald uberaal als Sponsoore–n ouhf.
R.R.: Ébe jaa, dië Firme–n aber neud dië Manager, wo–n ouf àin Chlapf sibehoundert Buëzerleuh inestryched. Daas, màni, sétt me verbuute.
X.P.: Verbott sind imer e zwàisytigi Sach. Jé méé ggréglet isch, déschto wéniger fuuled sych t’Luut verantwortli. Scho de Montesquieu sàit, dië ounneuhtige Gsétz schwèchid dië neuhtige.
R.R.: Séll me dànn àifach zouëlouëge ? Dànn séll me wénigschtens t’Stuurprogràssjon massyv oufesétze.
X.P.: Mit dèm verschuucht me heuhchschtes dië gouëte Stuurzaler.
Ch.Ch.: Dië Soupermanager finded imer es Leuchli wo s’ cheund schluuffe.
R.R.: Alerdings. A déne Gàneraalversammlige hàts imer en houhffe–n ouzfridni Akzjonèèr, aber bi de–n Apstimige gits heuhchschtens e paar ounbéduutendi Prozànt Nài–Stime.
Ch.Ch.: Myr hàt en Volchwirtschaftler ggsàit, warum. Dèè hàt ouseggfounde, dass ’s hawptsàchli Kapital i de Pangsjonskasse braachliggi.
X.P.: Daa isch euppis draa. Dië Pangsjonskasse muënd nàmli–ch iri gsétzliche Résèrve–n ouhswyse, ound waas mached s’ mit dèm Houhffe Gàlt ? Si légged’s aa i hoochwèrtige–n Akzje, ébe vo déne–n erfolgryche global players.
Ch.Ch.: Dië muëssted zoum Ràchte louëge ! Dië muëssted pstime, das kà dèrig ubertribene Leuh zallt wèrded !
X.P.: Dië sind nou–r a de Ràndite bi verantwortbaarer Sicherhàit intràssiërt. Es paar Manager–Miljoone méé oder wéniger verschwinded doch i de Miljardeggwunn vo dèrige–n attraktyve global players.