view · edit · sidebar · upload · print · history

Isch glawben e Sund ?

Es Gspruhch zwusche de Hln Habicht, em Chschpi Cheuzli ound em Oskar Ts.

Hln Habicht: Salu Chschpi. Euse Paapscht hts wider emaal tuutli ggsit: PVernoumft musi ggriniget wrde dour de Glawbe.

Chschpi Cheuzli: Soo ? d chounnt doch neud drouhs. Wnn scho, so mous pVernoumft sych stutzen ouf de Verstand, daas hisst s Tnken ouf pBobachtig, aber doch neud ouf de Glawbe. D Glawben isch doch e Sund, ych sge sogaar, di inzig wurkli Sund.

H.H.: Daas isch wider en tuupische ChschpiWitz.

Ch.Ch.: Uberhawpt neud, ych mines rnscht. Aber loug, daa chounnt grad der Oskar Ts.

H.H.: Dou, Oskar, also ni, was d Chschpi wider sit, r mint di inzig Sund wo s gb sig de Glawbe !

Ch.Ch.: Soo allgmin wtt i s neud phawpte, ych minen ner, de Glawben a Phawptige won wig sled glte, a Dogme, trotz stichhaltige GgenArgoumnt. Mit dm versundigi sych de Mntsch.

Oskar Ts: Minsch dou also, wr strnggleubig isch ?

Ch.Ch.: Also, soo chan is lo glte: wr strnggleubig isch, versundiget sych.

H.H.: Dou glawbsch doch slber aw allerhand Zuug, zoum Byspyl, das s Wltall mit em Ouhrchlapf sll aaggfange haa. Deby isch doch dt nimer deby gsy.

Ch.Ch.: Daas glawb ych be neud e soo, win en frome Mntsch an es Dogma glawbt. I de Wusseschaft gilt be vo dm wo di mischte Forscher anerchnid, vo dm mus men aan, es sig bis hut neud widerlit, ound droum gltis voorleuffig, aber nou soo lang, bis men euppis ousefindi, wo mit dren Aasicht neud uberystimi.

O.T.: Daas tounkt mich e chli allgmin. Hsch mer es Byspyl ?

Ch.Ch.: be der Ouhrchlapf. Bis jtz hts gghisse, euses Wltall sig mit em Ouhrchlapf entstande, vorane higs daas nanig gg. Jtz wnd s schynts en Satlit ouf en Oumlawffbaan schicke mit eme Tlskoop, wo Bilder vo vill wyter ewgg als bis jtz ouf trde schickt. Vilicht wrdi dnn di Hupothse vom Ouhrchlapf widerlit.

O.T.: Vo dm Satlitetlskoop han ich aw gheuhrt, aber myr isch nanig klaar worde, wge waas de Glawben e Sund sig ound na di inzig.

Ch.Ch.: Ych bi ja aw nanig frtig. Daas mit em Ouhrchlapf isch doch nou es Byspyl defuur, das e wusseschaftlichi Minig mous Verouhssaage mache, ound imer nou voorleuffig isch, ound blos e soo lang gilt, bis neuji Bfund dre Verouhssaag widersprched ound dnn isch di Minig widerlit. En Glawbessatz, soo sigs schynts bi de Rligjoone, d glti imaal fur imer ound wig, ganz glych, eub d ale wusseschaftliche Forschigen ound Bfund widersprchi.

O.T.: Ych han aw gglse, das e wusseschaftlichi Hupotsen mus groundstzli widerlggbaar sy, sigs dour es xprimnt, sigs dour en Bfound, falls sych be deby en Widersprouch ergb zou dre Hupotse. Aber mych tounkts, dou higsch blos euppis uber der Ounderschyd zwusche Wusseschaft ound Rligjon gsit, alefalls der Ounderschyd zwusche Wussen ound Glawbe.

H.H.: TWusseschaft handlet ja vo mntschliche Versuch, euppis ousezfinde, tRligjon aber vo Gottes Wort, vo Gottes Offebaarig !

O.T.: Daas cha men ounder Oumstnde soo sge, ound vilicht cheume mer na ouf daas zrougg, aber ych meuchti glych zrscht na vom Chschpi wusse, win r bim Glawben ouf e Sund, ound na di inzigi, chounnt. Myr hnd ja schlissli Glawbes ound Ggwussesfrihit, ound wnn eupper a pBible glawbt, so isch daas vilicht ounwusseschaftli, aber neud verbotte. Es cheund ja lngscht neud ali Luut Wusseschafter sy, neud emaal wusseschaftli ggschoulet. Waas isch dnn schdlich an eren ounwusseschaftlichen Uberzuugig ?

H.H.: Uberhawpt, di Wusseschaftler, di verzled ja ine s Ggetil vom andere, wr sll daa na drouhs choo, was me sll glawbe ?

O.T.: Daas mag zoutrffe, nametli bi Fraage, wo mund politisch entschide wrden ound wo halt Intrssen e Role spiled. Aber mou me di glychi Kritik neud aw de Rligjioone mache ? Isch es neud soo, das di Judischi, Chrischtlichi ound Mohamdaanischi Rligjoonen i vili Komfssjoonen oder Orde tilt sind wo sych hftig bkmpfed. Droum schynt myr dyn Ywand, Hli, fur di Fraag isch Glawben e Sund im Momnt nuut byztrge. Aber vom Chschpi wtt i jtz glych na wusse, waas sundig sig am Glawbe. Uberhawpt wmer neud e so schoutzgatterle. Myr stted is doch zrscht druber inige, waas e Sund sig. Neud oumbdingt in ale tholoogische Finsse. Fur eusi Zwck langets allwg, wmer sged, e Sund sig, wnn eupper wider bssers Wusse gg anerchannti Rgle verstoossi, sge mer zoum Byspyl gg d Satz, Uberlgg der vor jdem vo dynen Entschluss, das me dyni Minig ound dyni Handlig zour Maxyme von ale Mntsche mache cheuni.?

H.H.: Jaa.

Ch.Ch.: Yverstande. Daa drin isch ja aw ggsit, me sll nimertem nuut zlid tou.

O.T.: Yverstande.

Ch.Ch.: Schdlich am Glawben isch be, das er starr isch, ound daas verfurt zou Stouhrhit, Intoleranz ound Fanatismouss ound zltscht zou Ggwalt gg Andersgleubigi ound Oungleubigi. Nou es Byspyl ous eusere Schwyz vo hut: Daa nimmt sych de Vatter von ere Schuleri s Lbe, ound ire Lrer, en gleubige Chrischt, sit iren in alem rnscht, ire Vatter cheum jtz i tHeull. D Lrer macht doch mit dre Phawptig di Schuleri, wo s ggwuss scho schwr ggnoug ht, nou na m oungluckli. Wnn daas e k Sund isch !

H.H.: Jtz los aber. Vo wm h myr euses Lbe, wnn neud vo Gott. Gott schnkt jdem sys Lbe. Dm mou me Sorg haa, daas turff me neud fourtghje. Vilicht ht d Lrer ja grad syni Schuleri ggwarnt ound vor der wige Verdammnis bwaart ! Di Warnig isch doch vill m wrt als es Bitzeli Lyde, won rscht na cha zour Ychr fure.

Ch.Ch.: Daas glawbed Yr. Aber leu mer daas. Isch dnn daas aw e k Sund, w men AndersGleubigi folteret, verbrnnt oder oumbringt, wi daas gChrischten ounderenand taa hnd ound ound tMouslim tund. Ound be drig Sunde cheumed ous em Glawbe.

O.T.: Wn ych dych richtig verstaa, verourtilsch dou pFolge vo fanatischem Glawbe. E Sund wr also, wnn sych de Glawbe vo me gleubige Mntsch ouf dm syni Mitmntschen ouhswurkt ound dne schadt. Wr dnn aber neud de Glawben e Sund, sondern cheunnti r zou Sunde verfure ?

Ch.Ch.: Daas sind emaal beuhsi Folge fur Anderi vom inte sym Glawbe. Aber wnn d euppis glawbt, wo me mit de Vernoumft mous sge, das es neud muglich isch, soo furt daas d Gleubig in en inere Widersprouch ine.

O.T.: Daas isch mer nanig klaar. Vilicht, Chschpi, wisch es Byspyl ?

Ch.Ch.: Also. Ouf der inte Syte gheuhrt eupper tEntwickligslr vom Darwyn ound lrt vilicht vo vile Bfund, wo dezou passed ound vo kim, wo di Lr widerliti, hinggen isch mngs vo de Biblische Scheupfigsgschicht offesichtli oummugli. inewg hbet di gleubigi Prson a de sibe Tg Scheupfig fscht. Soo eupper mous doch ntwder ali uberzuugenden Argoumnt bstryte, neud zour Knntniss n, oder als sundhaft verdame, oder mous zwoo Aasichte, wo sych widersprched, nbenand glte laa. I jdem Fall aber wirt di Prsoon zwyspltig in irem Tnke. Scho nou soo, min i, tug si sych versundige.

O.T.: I waas, Chschpi, gssch dou dnn e Sund, wnn en Mntsch e dwg zwyspltig tnkt ?

Ch.Ch.: Di Gaab vom Tnke h myr uberchoo zoum richtig brouhche, sig si jtz vo Gott oder vo de Natour. Daas zwyspltig Tnke vom Glawben isch be win en ChranketsKim, wo sych langsam ouf mngs anders ouhsbritet, so dass d Gleuibg so Minige vertritt, wi zoum Byspyl, me mus Chind am Gschlchtstil verstummle, oder me mus gg e Chranket Breuhsmeli schloucke von ere Toonfigour, wnn en Prischter uber daas Madonefiguurli Spruch gsit ht. Ound am Schlouss chounnts be zou Folter ound Hyrichtig.

H.H.: Aber Dyni Byspyl sind doch rinen Aberglawbe. Wr jtz aber an en Libgott glawbt, wos nou gout mint mit eus Mntsche, fuursorgli win en libvole Vatter, wr a d glawbt, d wirt umel neud zwyspltig, im Ggetil, d gunnt normi Zouversicht, d wirt gsgnet ound d wirt slber gout zou syne Mitmntsche.

O.T.: Dyn Ywand, Hln, ht euppis: Imerhy han i aw ggheuhrt, das Optimismouss sych gunschtig ouhswurki ouf tMntsche. Amrikaanischi Psucholooge hnd nmli Schoulklassen e Mtoode bypbraacht, wi si bi schlchte Lischtige cheuned optimistisch blyben ound neud sled ouhfg, ound hnd si vergliche mit Klasse, wo daas neud gglrt gghaa hnd. Deby isch ousechoo, das di optimistische Schuler bsser apschnyded i de Schoul als pVerglychsklass.

.H.: Gssch jtz, Chschpi, me mous ben a di Geuttlichi Voorsig glawbe, fur das s im gout gaat.

Ch.Ch.: Ych kne di Forschige. nlichi sind aw an Erwachsene voorggnaa worde. Di Bfund dmonschtrired be grad, das en kritischen Optimismouss neuhtig isch, neud ifach blinds Vertrowe. Di won i de Schoul ound im Lbe bsser apschnyded, di oundersouched amig, eub tOuhrsach von ere Niderlaag e douhrhafti sig, daas hisst, eub si neud cheun ggnderet wrde, si oundersouched, eub tOuhrsach fur de Schade i smtlichen Oundernme, oder blos i pstimte Sorte vo Tuhtigkite wurki, ound eub de Fler elige bin im slber liggi, oder eub halt anderi Phrsoone aw tschould siged. Mit dre Mtoode vom kritischen Optimismouss cha me hut impfe gge Dprssjoone.

O.T.: Wn i ha cheune folge, so simer bin euser Fraag, eub glawbe sundhaft sig, soo wyt choo, das de Glawbe cha schlimi Folge haa bis zou Verbrche gg tMnschlichkit, ound das er chan en Mntsch in en Zwyspalt fure. Isch es dnn neud soo, das mngs anders aw drigi Folge cha haa ? Ych tnken a Gyr, sig si jtz nach Glt oder Macht, wo cha zou Verbrche verfure, oder en Komflikt zwusche ggestzliche Rgle bringt eupper in en Zwyspalt, en Komflikt zwuschet em Gbott, anderi, sge mer altersdmnti Luut, slber entschide laa oder aber si vor emen Oungluck phuten ound uber si pstime.

Ch.Ch.: Dou bringsch mych jtz ouf euppis. Glawben isch de Ggesatz zoum tnken ound tnken isch wider en Ggesatz zoun ere Diktatour. In ale Diktatoure wrded droum di wo tnked verfolgt, be droum, will s Tnke di bfolene Luuge vo de Diktatooren entlarvt. Mit eme blinde Glawbe fangt be de Verzicht oufs Tnken aa ound droum isch blinde Glawben e Sund.

O.T.: Ych verstaa. Im Hitler sym Rych isch zoum Byspyl Bfl gsy, me mus als waar n, tJoude wred tschould a de Niderlaag im rschte Wltchrig, ound i Nordkora ht me bi Toodesstraaff muse glawbe, de Kim Il Soung hig tJapaaner ous em Land vertribe, neud gKapitoulazjon nach Hiroshima, ound tSuudkoraaner, neud de Kim Il Soung, higed de KoraChrig aaggfange.

Ch.Ch.: Dou hsch rcht, ound das tNordkoraaner ounder dre KimDiktatour zou gischtig verchruppleten oder moutloose Mntsche worde sind, daas wuur i scho aan. I dm Sinn moun ych sge: blind ound strnggleubig glawben isch e Sund.

H.H.: Aber Tnken isch be doch nou mnschlich ound em Irrtoum ounderworffe. Dou sisch ja slber, das di wusseschaftliche Thory nou voorleuffig sind ound von ix eme neuje Bfound cheund widerlit wrde. Daas isch doch klaar, will be di Forscher blos Mntsche sind wi myr ali aw. Ych sges namaal, was i de Bible staat isch Gottes Wort, ound Gott isch allwussend, de Mntsch irrt, so lang er strbt.

O.T.: Gout, aber jtz sg emaal, Hli, wi isch dnn di Biblen entstande ? Ych ha ggmint, di sig im Lawff vo vile Jaarhounderte zou verschidene Zyten ouhfgschribe worde.

H.H.: Tnk schoo.

O.T.: Wr ht dnn daa gschribe ? Sind daas neud Mntsche gsy, also Mntsche, wo cheund Fler mache ?

H.H.: Es sind Mntsche gsy, aber vo Gott erluuchteti.

O.T.: Ht dnn Gott slber zou dne Mntsche ggrdt, oder isch es neud ner soo, das di Luut Sachen ouhfgschribe hnd, wo si vo andere ggheuhrt hnd ? I vile Fle Sache, won vntoull scho lang passirt gsy sind, vor di Awtooren ouf tWlt choo sind ? Vor alem, was vom Jsouss ound uber pProften i de Bible staat, daas hnd di Btrffenden i de slteschte Fll slber ouhfgschribe.

H.H.: Jaa, ound ?

O.T.: igetlich imer steund also mindschtes zw Mntsche zwuschet em Gotteswort ound em biblische Tggscht, ound sogaar wnn en Proft sit, r sig vo Gott erluuchtet, wohr wusse mer dnn, das sych d neud euppe troumpirt ?

H.H.: Daas mous men be glawbe.

O.T.: Aber grad daas, wn i mi richtig psine, grad daas hmer doch mit em Chschpi ouseggfounde, wr e Sund.

view · edit · sidebar · upload · print · history
Page last modified on 25.08.2009 13:44 Uhr