view · edit · sidebar · upload · print · history

10/2 Ramft 1478

Di zw Diplomaate ryted ouf Landames Ross wyter dourouhf ound dnn dour de Wald vo ouhralte Beum vole Moos ound Flchte uberqured s daas tuuffe Tobel vo de wilde Mlchaa ouf tWschtsyten ubere. Dre Schloucht naa geund s, bis s zwusche heuhche Flsen e Kapll gsnd. A dren aapbowt chlbt en zwisteuckige Holzbow. Daa simer sit de Pter Tamme zou sym Kameraad Pter vo Mgge. Veroussen isch grad en Gischtliche am Schnschouhfle. Im Ramft amtet nmli na wret eme sabbatical year mit Bwiligoung vom Louzrner Raat vom 21.Mi 1477 de Johann Schnyder, Chilchhrr vo Horw, als Kaplaan vo dre Kapll, wo de hilige Maria Magdalna ggwit isch. Di zw binded tRoss an en Bawm, bgrussed ire Landsmaa, ound geund mit em i gKapll. Dt fallt nen en goldige Msschlch ouhf mit de Wappe vo Euhschtrych ound Tirol ound de Jaarzaal 1473. De Kaplaan erchlrt, d Pokaal hig de Brouder Chlaws als Gschnk vom rzhrzoog Sigmound uberchoo zour Zyt, wo sych Obwalde gstreubt ht gg tinigoung mit em rbfind Hapsbourg vor em Chrig mit Bourgound. Scho verouckt rgt si de Tammen ouhf, uberaal hy schnked di groosse Hren efng, sogaar em Brouder Chlaws, wo doch soo ifach lbt. Di hilig Maria Magdalna lchlet de Kaplaan Schnyder, wirt umel neud abhngig vo me wltliche Furscht. Stolz zigt de Kaplaan syne nooble Gscht aw en Ouhrkound vom 18.April 1470 mit em Sigel vo 16 Reuhmische Kardinuhl. Daas Prgamnt ous de Zyt vom Paapscht Pawl II ggwrt 100 Tg Ablass jedem, wo di hisig Kapll psoucht ound reumutig bichtet, ound zwaar an im vo dne feuf Fyrtige (Mari Himelfaart, ChruuzErheuhchig, MagdalneTaag ound Kapllwi), befalls fur jdi Spnd zou Gounschte vo dre Kapll. E wyteri Ouhrkound vom 18.Oktoober 1470 vom Konschtanzer Bischoff Hiri vo Britlandebrg gwrt druberouhs fur di glyche frome Wrch 10 Tg Ablass fur teuhdlichi Sunde ound es ganzes Jaar Ablass fur lsslichi. Ouf daas hy list de Kaplaan ouf Wounsch vo de bde Hren e Mss. Daa gaat daas Fischterli hinen a de Kapll ouhf, ound de Brouder Chlaws wont dre hilige Handlig still by. Drouhf buutet er den Aawsende mit mnnlicher Stimm syn samfte, bschidene Willkoumm: Syged ggrusst i Gott, yr allerlibschte Vtteren ound Brudere. Fur waas sind yr soo wyt hr choo i di verborgeni Wildtnis ? Zoum mych arme Sunder sprche ? Ych fuurche, yr fnded nuut wo s si dewrt wr fur drig noobli Luut. Nach eme frundtliche Protscht vom Pter vo Mgge chounnt der rmit vom obere Stock aben ound d oordli grooss Maa erschynt vor em Ygang zour Kapll. Er isch ouhsgsproche mager, trit e grawi Choutte tirkt ouf em Lyb, isch baarfis ound ooni Chopfbdckig. En ounggstrlte Tschouderheujel vo schwaarze, scho starch grawe Locke ound en touhmelange spitze Baart oumraamed syni wtterbrouhni, rounzligi Houht, ous dre di wysse Z ound tAwgen ouseluuchted, ound tNase maassvoll ousestaat. Er git ne tHand, si isch chalt, ound ladt si y: Cheumed uberen i tWrmi. I de kaale, ounmeublirte Zle mit de bide chlyne Fischterli isch es jtz im hrte Winter grad lawwaarm. Me hockt ouf de chalt Boden ap, de fromm Brouder erkoundiget sych, wi s sym Psouch gung, wi ire Familje ound fruhget jdem inzelne Mitglyd naa. Drouhf lit em de Pter Tamme di aktoull Sitouazjon wg em Bourgrcht daar, ound waas im Zmehang demit staat. Der isidler zigt sych sr trouhrig uber tZounaam vo de Risleufferi ound vom Pangsjoonewse. Er gst als Folge vo de Bourgounderchrig ound vom Syg vo den iggnosse groossi Konsqunze verouhs fur Euroopa ound inerhalb vor iggnosseschaft, ound warnt vor de Folge vo Habgyr, vor de Ggfaar fur Abhngigkit vo freunde Hre, aber aw vor Zwytracht ound Treuloosi. Wge dm Risleufferwse, wg dne Pangsjoone, erchlrt er, verluuri me schlissli syni Frihit. Wnn de Schwyzer syni Frihit verluuri, so mus er em Beuhse verfale. Zallerrscht aber musi men be s Himelrych souche. Jdi Parti mus im Gdnken a Chrischtouss ouf de Ggner losen ound syni Bdurffniss verstaa, ound dnn sych uberlgge, ouf waas r slber zverzichte hig. Soo nli rdt der rmit. Er btoont aw, im Lawff vom ltschte Jaarhoundert siged di acht Oort zmeggwachse: Waroum hnd yr ane zwjevirzg mit Zuri gchriget ? Waroum hnd er ggmini Hrschafte ? Waroum hnd er mitenand de Bourgounder bsygt ? Will er wussed, das er oufenand aaggwise sind, will er wussed, das er is Land sind, das yr euji Frihite hnd, wi neud grad Veulcher roundoume. Zoum Schlouss fruhgt en de Pter vo Mgge nach ere chourze Bootschaft a di versammlete Hren i Brn, ound de Brouder Chlaws git de Raat, tiggnosse sled ouf Glt vo freumde Hre verzichte, treu ound inig zou ire Lnder ound ire Frihite lougen ound fromm de Ggrchtigkit aahange.

Zuri, 1480

Toot isch de Ren vo Anjou, de Louis der lft rbt si Provence,

ZMiland de Moro verbannt pBona, tRgntin vom Gian.

S landet zOtranto de Turgg, ound Sixtouss de Virt nimmmt syn Bann

zrougg vom Lornzo zFlornz Rcher am tuckische Mord,

rWrch vo de Pazzi mit Wussen ound Wile vom Sixtouss em Paapscht.

Groosses entstaat jtz zFlornz Vinci, sig stolz ouf dyn Soon.

Lang isch de Winter ound chalt, schir all schen ound rle sind gschlage,

Brnnholz isch tuur, ound scho glyschuttets,s isch alls uberschwmmt.

Daas Maal staat de Spcksser vor em SantMaartynsChleuhschterli ouf em Zuribrg, wo grad Chilbi isch, ound en Houhffe Luut vo Stadt ound Land zmecheumed. Daa prichtet en Pilger ous em Sanggaler Rytaal, r hig muse bis nach Zuri aben ouf de Mrt gon e Chou verchawffe, will nimert ounderwggs voorigs Glt hig

Zwaar isch tErlichterig grooss verzllt er, wo nach em lange Winter 147980 ntlich es Tawvtter cher ound Wise vom Schn bfrit ound tOpschtbeum sych entschluussed, zoum iri Chnoschpen ouhftou ound de Blouscht en freuhliche Hrbscht verspricht .Es isch aw heuhchschti Zyt worde, das me s V wider chan i tWlder trybe, ound das di aarme Luut, nachdm si scho lang di ltschte Tanezpfe verbrnnt hnd, tNacht douhr wider warm ggnoug ubercheumed zoum schlaaffe. De Ry wachst mchtig aa, sigs vom Thomas hr, sigs vo Hinderry obenabe, ound mit all syne Zoufluss, hissid s jtz Rein da Curnera, da Maighels, da Nalps, da Sumvitgs, hissid s jtz Aua da Urlaun, da Val, da Val Giuv, da Mila, da Gierm oder Aua da Crusch, hissid s aw Bach vom ussere Tiltobel, Wyssbach, Schgrjendbach, Masggbach, Tllialpbach, Rppjerbach oder win imer souscht, de Ry verlaat syni ggwoundene ound verzwygte Mander ound gaat go tAwe trnke, aber m wder ggnoug fur bis wyt is Jaar i. TErlichterig isch grooss, aber nou chourz. Won jtz nmli pBeude vollgsoge sind win en Schwoumm im Wasser, chounnts nmli na cho rgne, cho schutten ound cho strze. Praktisch di ganz Taalbriti vo Rychebach bis zoum Bodes baasproucht d ggwaltig Stroom mit em Tawvasser ous dnen ounerheuhrte Schnhuuffe na vom dm hrte Winter hr, ound euseris mous ouhswychen ouf Mjesssen ound Alpe. Aber di Schutti wott nume hure. Trmel ound ganzi Beum rysst d wutig Ry mit, stawt sych an Brouggen ound mngi bricht er ap, de Stroom uberschwmmt was er verwutscht, sogaar sys ige Taal langet em nume. Er uberstygt tSchwle bi Sargans, trouckt tSz ous irem Btt, de Wales uberlawfft, aw de Touggemers, wo me scho ggmint ht, er verlandi.

Won euses Puurli ous em Sarganserland i sym Poublikoum en Meunch entdckt, hbet s dm es trouckts Flouhgblatt hren ound erkoundiget sych, was daas bduuti. Drouhf erchlrt em d: Fur daas Blatt ht de Hans Waldmen xtra im Prdigerchlooschter e Trouckeri yrichte laa. D Waldmen isch nmlich als Gsandte bim Paapscht Sixtouss IV gsy go verhandle wg Seuldnervertruhg, ound de Hilig Vatter ertilt de Stadt Zuri de glych Joubelablass wi d vo 1475 fur ali, won als Pilger nachenand Groossmeuschter, Wasserchilen ound Frawmeuschter psouched. Yr wrded aber chouhm cheune devoo profitire, so lang tLimet so heuhch staat. Isch doch bi dne Uberschwmigen aw de Zuris uber tOuhfer ouhs gstige, sogaar s Htl Schwrt staat ounder Wasser. Zoustzli bringt de Zurcher Gsandt synere Stadt s Prsntazjonsrcht fur ali Pfroundeverljige hi ound na anderi Rcht zoum Schade von eus Gischtliche.

view · edit · sidebar · upload · print · history
Page last modified on 03.09.2009 18:10 Uhr