view · edit · sidebar · upload · print · history

112Stans1481

Zmittst i me Gspruhch hmer de Hans vo de Flu vo Obwalden ound de Hiri Reuscht, Burgermischter vo Zuri verlaa, ound bi dne zwne faare mer wyter:

I dm Momnt chounnt de Hans Chrpser ous de Louzrner Ggsandtschaft ound ounderbricht: Mini libwrte truuwen idgnosse, Gott zoum Grouss. Isch dr Hr Waldme zZuri pblibe ? De Hans Waldme erchlrt de Burgermischter Reuscht wirt pbrouhcht i de Stadt. Sit bim Neubow vo de Wasserchilen e hilsami Qull entdckt worden isch, ound sit is de hilig Vatter Spzjaalablass fur fromi Walfaarten i di druu Gotteshuuser ggwrt, ht s Pilgerwsen norm zouggnaa. De Hans Chrpser wirfft y: Yr machid jo ggwaltig Rklaame fur Zuri ! Ych sgs, wil di Pilgerstreuhm en Organisazjon brouhched mit entsprchende Sicherhitsmaassnaame. Di Pilger cheumed touhrschtig aa, ound wnn s tdrounke hnd ound mit alerhand freumdem Volch zmetrffed, chounnts grn zou Schlgerje. Als Pflger vom Meuschter mous de Hans Waldmen aw na louge, das di Stiftsdaame neud tYkumft verguuded, souscht cheunnts na gaa wi zBasel im Chlooschter Klingetaal, wo tStiftsdaame hnd musen ouhszi ound de Dominikaanerine Platz mache. Wyter gnd em Hans syni mter als Oberscht-Zowfftmischter ound Zuugmischter vill ztou. Ych findes jo gout, hnd er en dehime gloo, de Hans Chrpser, d Hr wott jo uberaal dryrgire, ound nid immer zoum Goute. Wi mined er daas ? isch pFraag vom Reuscht. umel vor Blnz verhinderet er dr Stourm ouf di Stadt, wo billig zerobere gsy wr, ound me wiss jo wge waas. r wott syni Pangsjoone vom Milnder nid ggfrde. Daa chounnt de Hr Adrjan vo Boubebrg dezou: Yg bi jo drbi gsy. D Entschid isch milidrisch richtig. Ubrigens, dr Ruckzouhg entschide hi nid myr Howptlut, d chounnt ous dr Tagsatzig, ou mit gouten Argoumnte. Wg ou Stg si vom Schn fur e Nchschoub gsprt gsy. Use Trouppe hi Cheuwti ou Hounger sr zouggstzt gghaa Dr Syg uber Miland wr in user Hand gsy. Daas bwyst jo dr Erfolg vom Hr Tiling! Nut gge Her Tiling soo de vo Boubebrg: r ht di lokaale Verheuwdtnisse gschid ou mit fnomenaalem Erfowg ousgnutzt. Noumen isch en Oungerschyd zwuschen ere momntaan ggwounnene Schlacht our Eroberig ou Pstzig von ere Stadt. inewg de Chrpser, dr Hans Waldme bzit vo uberaal hr Pangsjoone, isch abhngig vo freumdem Glt, ound wott daas allen andere verbite. De Hans vo de Flu findt: Myn verrte Vatter warnt ja scho lang vor dne freumde Hre, won euseris mit Gold ound Glt wnd fange. Zoustzli zoum Lodovico Moro wirfft de Hiri Reuscht y, cheumed na all di Frundtschaftsbstrbige vo heuhche Hre wi Franzeusische Kung, Bourgoundische Troonrb Maximiljan, Kiser Fridrich III, Oungaarische Kung Matjass Corvynouss ound em Paapscht Sixtouss IV dezou. Ound na Hre wi Bischoff vo Straassbourg, Graaf vo Wurttebrg ound sicher na m lacht de Hans vo de Flu, aber waas sll me mache, nimmt mes neud, so nmeds ander. Mym Vatter slber schickt de Hrzoog Sigismound grad wider 100 Goulde. W di Hren erlowbe, meucht ig Euji Ouhfmrksaamkit ouf es angersch Problm lnke, faart de vo Boubebrg wyter: In usere ggmine Hrrscheft Touhrgow ubt tStadt Konstanz gng no ds Landggricht ouhs, dr Bloutbann, uberhowpt di huhchi Ggrichtsbaarkit, wo Konstanz aws Pfang vom Rych ht. Ooni Zwyfou isch di Sitouazjoon vo Hrrscheft i Konkournz zou Landggricht xplosyv ou ggfrlech fur di ganzi Schwiz. Der iggneussisch Voorschlaag, dr Stadt pFinanze zlifere fur tOuhsluhsig vom Pfang gg Aptrttig vor Ggrichtsbaarkit lnt Konschtanz aab, oun e Brner Voorschlaag mit goute Schsse, ht wider tTagsatzig apgglnt. Ound er erchlrt syne Gspruhchspartner d Voorschlaag ound wirbt oum e Zoustimig. Gbs d en inigoung, so cheunnti Brn j nachdm i angere Pounkten egggechoo.

Ouf di Aart wrded oussen am Raatsaal vo Stans in dne Tg vom 18. bis 22. Dzmber na mngi Gspruhch zwusche Politiker ous de 10 Oorte ggfurt, ound ous de Rje vo de Stdt probirt me, mit inzelne Lnderoort Pckli schnure, aw oumgchrt wott men ous de Waldsttte inzelni Stdt uberezi. Zwaar ht me sych am Rchtstaag vom 25.30. Novmber 1481 groundstzlich ouf der alt Smpbacherbrif ound de Pfaffebrif als Groundlaag vo me neuje Vertraag gginiget gghaa, ound gaats hut nou na oum chlyni Differnze. in groosse Ggesatz blybt aber bi alem goute Wile. S Intrsse vo Brn ound de bytrittswilige Fribourg ound Soletourn tndirt gg Savoje, tWadt ound Mulhouhse, Ouri ound Schwyz spinzled de Tssyn dourap, Obwalden is Walis, Glaarouss gg Sanggalen ound Appizll, Zuri wider gg Basel, Schaffouhsen ound bis Straassbourg. Jden Oort wtt slber syn Machtbrych ir erwnte Richtig ouhsdne, fuurcht sych aber vor emen Engagement ouf di entggegstzti Syten ubere. Wo scho oussen am Raat ali Pckli nuut nutzed, chounnts im Saal inen rscht rcht zou hftige Diskoussjoone, me macht enand Voorwurff, rysst alti Verduhchtigounge furen ound stigeret sych zou beuhse Wort ound Drooge. Vo dre Sitouazjon erfaart de Pfaarer Himo am Ground, d Vertrowt vom Niklaws vo de Flu. r gaat jtz zoum Brouder Chlaws in Ramft ou go prichte. Der isidler isch sr gout im Bild uber de bishrig Stand vo de Verhandlige, schlissli ht er ja nametli de Louzrner imer wider Goutachten apg gghaa. Also chounnt de Pfaarer am Ground es wyters Maal mit eme Sprouch vom Waldbrouder zrougg nach Stans, schynts grad na im ltschte Momnt, verschideni Ggsandti siged nmli scho zoum Abrise paraat. Wi de Himo de Raat vom Brouder Chlaws rferirt, chounnts zoure gghime Sitzig zwuschet de Vertrtter vo de vir Waldsttten ound vo Soletourn ound Fribourg. Jtz bringt d Satz: mached de Zouhn neud zwyt taatschli tId fur di Klawsle, wo d greuhscht Chnopf cha leuhse. Di isytig Bgrnzig nmli vo der iggneussische Hulffsverpflichtig im Chrigsfall bringt di ersnt inigoung. Di Grnze, uber di ouse kin von acht alten Oorte mussti mitchrige, wirt mit pstimte Punkt im Fribourgischen ound Soletournische Pbit przys fschtglit. Jtz sind doch nach dne musame ound hikle Verhandlige (neud ooni gGfaar vo chrigerischem Zwischt) ntlich ali inzelhite ggrglet. Soo pstaat jtz inigkit fur en frusche Bound inersyts ounder den acht alten Oorten ound andersyts eme neuje Bound vo Fribourg ound Soletourn mit den acht alten Oorte.

Soo chourz vor Winachte schrckt zZuri am Neumrt de Chaschperli Reuscht, daas knapp drjehalb Jaar alt Boubli, ous sym Pfuuseli ouhf ound schrit erbrmli. Soon es Luute von ale Glogge, soon es Troummlen ound Pfyffen ound soon es Joolen ound Hpen ouf de Gass isch em frumd ound ounhimli. Grad nimmt en sy Moutter ouhf ound trouckt en an Bouhse: Freu di, myn Chschpi, so freu di, ous Freud luuted gGlogge, ous Freud tanzed pMitli ound pPouhrschte, ous Freud joubled tLuut. Ych freu mich ound dou chasch di freuje: Friden isch worde, myr Schwyzer sind inig. Eub er di Wort verstande hig oder ner di freuhli Stimm ound di tnzerische Bwgige vom Mutti ggwurkt higed, gly wirt d Pfudi roug ound hilft der Moutter lache. Dyn Groossvatter sit si, dyn Groossvatter ht gghoulffe dass gout wirt, aw dou turfsch di freujen ound stolz sy !

Landouhf, landap gaats nli zou. PFreud isch rysig, tErlichterig grooss, gGlogge luuted, es wirt ggsoungen ound ggfschtet ound ggjoublet. Deby fallt imer wider de Name vom Niklaws vo de Flu. I syner Klawse ht r sych im Sinn vo me Mdiaator di vile Voorentwurff vo Louzrner Ggsandte amig voorlse laa ound drouhf syn Komntaar apg. TTaagsatzig slber erwnt Treuji, Mu ound Arbet, wo de fromi Maa Brouder Chlaws wret dne ganze Verhandlige imer wider gglischtet ht, was jde Tilnmer sll bzuuge. Scho im Soumer 1481 schnkt de Raat vo Louzrn em isidler es Chlid, ound nach ggloungener inigoung schicked Schoulthiss ound Raat vo Soletourn zoum offizjle Dank 20 Goulde. 10

Wret also i dne Tg vor Winachte 1481 in ale z Oorten es Freudeggluut Fischter ound Hrze laat vibrire, schwyged es halbs Jaar spuhter zBasel gGloggen ouf Bfl vom Bischoff Loudwig vo Frybrg. D baasproucht de Konschtanzer Bischoffsitz, won alerdings sit 1477 scho de Bischoff Otto vo Sounebrg pstzt. Brn isch d oungglge wg em Stryt uber gGricht i de ggmine Vogtje Baden ound Touhrgaw. Di 4 Waldsttte hnd aber imer na, ound trotz der inigoung vo Stans, en Bound mit dm Bischoff als Ggeggwicht ggs Bourgrcht.

view · edit · sidebar · upload · print · history
Page last modified on 11.10.2009 16:49 Uhr