view · edit · sidebar · upload · print · history

15/2. Konschtanz 1485

Am 14.Fbrouar.1486 rytet en starche Tross vo j zw Botten ous de z iggneussischen Oorte, bglitet von ire Schryber ound Halbardir, dour tStadt Konschtanz ouf de Bischofpalascht zou. Me wott dt namaal, ound hoffetli s ltscht Maal im Fall Meutteli , mit den Euhschtrychische Ruht zmechoo. Mit dne ht me nmli brits am 29.Oktoober 1485 en Vermittligsentwourff ouhsgschaffet gghaa. I dne drjehalb Meunet hnd di iggneussische Dlgirte d Entwourff in alen Oorte de Rgirig voorgglit, ound an ere Taagsatzig isch der Entschlouss ggfasst worde, me cheuni dm Entwourff zoustime. Zoum Wortfurer isch de Zurcher Flix Brnnwald vo de Saffere, zour Zyt Landvogt vo Kybourg, mit allsytiger Zoustimmig ggmacht worde. Ouf Euhschtrychischer Syte hnd Verhandligen in nlicher Wys mit de Stadt Lindaw inersyts, mit em Jakob Meutteli andersyts, befalls e Zoustimig pbraacht. Jtz wott me vor em Schydsggricht na inzelni Fraage bsprche. Nb em Flix Brnnwald rytet der Obwaldner Hans vo de Flu. Soo chourz vor em Zyl rdt er jtz na yfrig ouf de Zurcher y. D mint nou, de Hans cheuni sych brouge, r, de Flix, wussi scho, win er musi voorgaa.

Vor der Euhschtrychische Dlgazjon bringt de Flix Brnnwald ounder anderem na folgendi Pschwrde voor: ZOore choo isch eus uber Sanggale di ubli Naachrd ound Verluumdig, won ych grad na ouhsfure, e ubli Naachrd zoum Schade von euse treujen ound libe Frund zOunderwalde, psounders vom hooch aaggsne Landame Hans vo de Flu, synersyts Soon vom hoochggrte ound hiligmuhssige Waldbrouder Niklaws vo de Flu. In ounggheuhriger Wys wirt nmlich oumegschwtzt, i Fldchirch sled dri Manen ouhfggriffe worde sy. Di siged als Pilger verchlidet gsy mit Jakobsmouschlen ouf de Chappe, ggnnnt higed s sych ir Aart vo Risleuffer Nimertsfrund, Beuhshans ound Spcksser. Di dri higed ounder Folter gstande, si siged irer nuun ound siged vom Obwaldner Landame Hans vo de Flu mit eme Sold vo 50 Goulden aagstllt worde, si sled Lindaw, Brgnz, Fldchirch ound Bloudnz, aber aw pMeuhrsbourg, abebrne. Ouhsggrchnet pMeuhrsbourg, won eusem Frund, irer minnz Otto vo Sounebrg ggheuhrt ! Wo di ubel Naachrd nach Obwalde choo isch, sig scho ine vo dne drine verbrnnt gsy. Obwalde ragirt sofort ound stllts Bgre, me sll di bden andere emen iggneussische Ggricht ouhslifere, fur das dt cheun klrt wrde, wnn uberhawpt eupper, wr soon en Ouhftraag gg ound soon en Sold versproche hig. Ooni Rucksicht ouf daas Bgre hig me trotzdm zFldchirch di bden ubrige Verbrcher verbrnnt. Myr halted fscht, das es neud aagaat, drig Aaschouldigoungen in Oumlawff zstze, ooni der aagschouldigte Parti gGlgehit zg, das si cha dre Sach ouf de Ground gaa.

Di Euhschtrychische Ruht zind sych fur e Braatig zrougg, dnn verchunded si, sy higed ki Inschtroukzjoone uber d Fall ound cheunid neud Stlig n. Di iggneussisch Dlgazjon erchlrt sych ounbfridiget, wott aber wge dm neud tHawptsach blaschte, nmli pVermittlig i Sache MeutteliLindaw. Mit dm Gschft chounnt me dnn aw fursi, soo das men e Wouche drouhf vor em Schydsggricht zmechount. Me ht sych aw gginiget ouf di Schydsrichter, nmlich ouf pstimti gischtlichi Hren am Konschtanzer Bischofsitz ounder em Bischoff Otto vo Sounebrg. D ht sych ja brits vor es paar Jaaren in ere Sach zwuschet Aggnossen ound de Stadt Konschtanz bwrt.

Am 25.Fbrouar.1486 sitzed dnn wurklich ouf de Stirnsyte vom heuhche Saal vor eme Tisch mit Aktebrge di Schydsrichter, iri minnz, de Bischoff Otto vo Sounebrg mit syne gischtliche Hre. Ouf der inte LngsSyte leund sych di Euhschtrychische Ruht nider, daasmal ounder em Hrzoog Sigmound vo Tirool prseuhnli, zme mit Dlgirte vo de Stadt Lindaw. Ouf der andere Syte nmed von iggnosse j zw Bott pro Oort Platz. De Ggrichtsprsidnt in Ordestracht erhbt sych zoum fyrliche Gbtt, ound ali Aawsende steund rlatyv ggruuschloos ouhf. Wo nach em Aamn aw de ltscht Stoul dnn wider still-staat, fasst de Ggrichtsprsidnt der aktoull Stand vom Prozss chourz zme:

Als Chlgeri tritt ouhf tStadt Lindaw am Bodes, vertrtte dour ire Landeshrr, iri Dourlawcht Hrzoog Sigmound vo Tirol. Bklaagt ound Ggechlger isch de Jakob Meutteli, vertrtte dour di iggneussischen Oort Obwalde ound Nidwalde, wo d bsit Meutteli Landmaa isch. Als intrssirti Parti bzichned sych aw di ubrigen iggneussischen Oort. Di vertrttene Partje hnd em Schydsggricht ggminsam en Vermittligsvoorschlaag yggricht ound bkounded somit de fscht Wile zoun ere fridliche Leuhsig. Neud vertrtten i Konschtanz, aber ouhrschli btiliget ound im ganze Gsch mitverwoben isch euses Kiserliche Rych.

Nach dren Ylitig git de Prsidnt s Wort de Chlgeri, ound de Hr rzhrzoog slber git sys Pldoaj: Iri minnz, de Hr Ggrichtsprsidnt git der aktoul Zoustand vom Prozss korkt wider, ound nametli turff ych btoone, das Euhschtrych an ere diplomaatische Leuhsig naach wi voor intrssjert isch. Imerhy erlawb ych myr es paar Wort zou dre ganze Sach. Korkt isch aw, das iri Mjschtt, de Kiser als Hrrscher uber daas hilige Reuhmische Rych tuutscher Nazjon am ganze Gsch, wi Iri minnz sych ouhsztroucke blibt, ouhrschli btiliget ound mitverwoben isch. De Jakob Meutteli staat ounder Rychsacht, will r sych eme kiserliche Ggricht entzit. Lindaw, myni leuhblichi ound treuji Stadt, staat ounder Rychsacht, will si eme kiserliche Bfl nou tilwys naachounnt, ound daas ous Verpflichtig ggenuber irem Burger. Verschideni iggneussischi Ritter sind zytwys ounder Rychsacht gstande, will si sych struhfflich gg em Kiser syni Prson vergange hnd. Ych verzichte drouhf, inzelhite zerwne. Ounderwalde staat ounder Rychsacht, will daas Land sym Kiser trotzt, mit Ggwalt ound Wortbrouch trotzt. Woo chounnt daas na hy, wnn im Hilige Reuhmische Rych de Kiser nuut m gilt ? Soo vill zoum Gghorsam ggenuber eusem oberschte wltliche Hrr. Wyter moun ych draa erinere, das Ounderwalde vor Jaare slber di Stadt Konschtanz als Schydsggricht voorgschlage ht, sych dnn aber i schwrschter Wys gg de Sprouch vergange ht, neud nou mit stndigem Chlychrig gg Lindaw, ouhsggrchnet gg di Stadt, wo zou Gounschte vom Ounderwaldner Landmaa tRychsacht ouf sych ggnaa ht, sondern aw mit ere wortbruchige ound heuhchscht verwrffliche Giselnaam vo aagsne Lindawer Ggsandte. Aw na bim Zurcher Vermittligsentwourff erwyst sych Ounderwalden als wortbruchig. Iri minnz, hoochnooble Hr Ggrichtsprsidnt, mit dm usserscht chourze Ruckblick hoff ych, daas trube Kapitel cheunen apschluusse. Vor bald vir Meuneten isch es de hoochleuhblichen iggneussische Botten ound euse treujen ound libe Ruht gglounge, e Vermittlig zentwrffe, ound ych cha vo myner Syte sge, das ych vo mynere treujen ound libe Stadt Lindaw win aw vom Aagchlagte Jakob Meutteli zoustimende Pschid ha. Ych hoffe droum zouversichtli, das d ubl Handel hut ntli cheun brdiget wrde.

De Ggrichtsprsidnt ertilt s Wort vo de chlgerische Parti wyter em Vertrtter vo de Stadt Lindaw, won erchlrt: Myr schluussed is volloumfngli den Ouhsfurige von eusem gndige Hrr, ire Dourlawcht rzhrzoog Sigmound aa ound gnd eusi fyrlichi Zoustimig zoum Vermittligsentwourff vom 29. Oktoober 1485. Alerdings ischs eus es Aaaligge, zerchlre, wi schmrzli s eus brurt ht, das dour Vermittlig vom Zurcher Burgermischter iggneussischi Trouppe gg eus mobilisirt worde sind. Ousserdm hoffed myr zouversichtli, das eusi lib Stadt Lindaw nach allsytiger Aanaam vom Vermittligsentwourff ous der Acht entlaa wrdi.

Als Nuhchschte ht als Vertrtter vo den iggnosse s Wort de Zurcher Flix Brnnwald: Als rschts tanked myr em heuhche Schydsggricht fur pBritschaft, di Mdiazjon zubern, ound euse Dank gaat ganz psounders an iri Dourlawcht, de Hrzoog Sigmound von Euhschtrych, Tirool, fur ales was r bis jtz tdaa ht, zoum di Vermittlig befurdere, nametli fur ali syni Voorsteuhss bin irer Mjeschtt ouf daas widerholt frundtlich Ersouche hy von euse Taagsatzigsbotte, aw wnn di Voorsteuhss lider es bschides Rsoultaat pbraacht hnd. Waas alerdings di Voorwurff aagaat, myr iggnosse knid eusi Pflicht neuhd ggenuber dm Kiser, so isch taatschli zsge, das en Kiser, wo tIntrsse vom Houhs Hapsbourg uber en ounpartjischi Furig vom Rych stllt, syni Awtoritt ir iggnosseschaft verloore ht. De leuhbliche Stadt Lindaw turff ych sge, das daas Risleuffervermittligsburo Waldme mit Sitz i Zuri sys Gschft ooni Aas vo de Prsoon ouhsubt, daas hisst neutraal. Iri Dourlawcht de Hrzoog Sigmound isch besoo Chound i Zuri wi de Franzeusisch Kung ound de Kiser Fridrich slber. Aw Lindaw wirt bim Hr Waldme mit emen entsprchenden Aagbott willkoumm sy. Jtz aber zour Sach. Louht Taagsatzigspschlouss bin ych bfougt, s Yverstndtnis vo de ggsamten iggnosseschaft zoum Vermittligsvoorschlaag vom 29.Oktoober 1485 zpstuhtige. Aw eus lyt di offizili Zoustimig vo Ob ound Nidwalde voor ound aw di vom Jakob Meutteli.

Jtz wott s Ggricht na vom Obwaldner Landame, Hans vo de Flu, bvollmchtiget fur Ounderwalde, tStlignaam zoum Vermittligsvoorschlaag ggheuhre. D git si befalls ap ooni wnn ound aber, mous aber glych na en Komntaar g: Ounderwalden isch aaggriffe worde wge Schoutz ound Schirm zou Gounschte von euse Landmane Roudi ound Jakob Meutteli. Ych ha slpverstndtli eusi Politik mit mym Vatter, em Brouder Chlaws im Fluli Ramft bsproche. Ych cha nou sge, di Schritt, wo myr oundernaa hnd, sind souhber.

Won jtz ali Partje dre Vermittlig zougstimmt hnd, wirt de Vertraag mit fyrlichem id bschwoore:

De Jakob Meutteli wirt vo Lindaw gg e Kawzjon vo 15'000. Goulden ouf frje Fouss gstzt mit der injuhrige Verpflichtig, ouf es Pbott hy, sig daas vom Kiser, sigs vo de Stadt Lindaw, sych zstle vor eme Ggricht vom Hrzoog Sigmound ound syne Ruht, widrigefalls di Kawzjon de Stadt Lindaw verfallt. Tiggnosseschaft nimmt sych dre Sach wyters i kiner Wys m aa.

Bi Gglgehit vo dm Meuttelihandel erfaare mer byleuffig de Tood vom hinkige Bott Spcksser. Daas git is gGlgehit zou me Naachrouff ouf ine vo dne vile vergssene Mntsche, won im fuffzte Jaarhoundert ouf de Schattesyte gglbt hnd, sigs als Heuhrigi, Lybigeni, Chruppel, Blindi oder Himetloosi ound Vertribeni. De Spcksser isch im Ournerland als Boub in e chinderrychi Familje gbooren ound als ine vo wnige Gschwuschterte bis zoum Erwachsenenalter am Lbe pblibe. Tltere hnd a de PassStraass ggwyrtet. Fru scho ht er muse mitverdine, im Soumer als Gissboub ound im Winter als Faktotoum im Familjebtryb. Soo chounnt er i Kontakt mit de Sumer, Chawffluut ound faarende Scholaare, won im Wirtshouhs Halt mached, ound d ouhfggwckt ound ggwoundrig Pourscht macht sych slber ouf Wanderschaft, won er s Alter ht, ound trybt sych aw als faarende Scholar a verschidenen Ounivrsitten oume. Mit Latynischer Zrig ound Gglgehitsaarbete chan er schlcht ound rcht lbe, aber schlissli verlaat er di akadmisch Lawffbaan ooni en Apschlouss ound laat sych als Seuldner aawrbe, will em de Chrigsdinscht ner es Lben i Freude verspricht. Nach syner Verwoundig moun er alerdings louge, win er sych ineugig ound mit eme Holzbi dourebringt, ound en Erwrb souche. Er wanderet vo Oort zou Oort ound prichtet, was er ounderwggs ouhfgschnappt ht. Syni Wanderige brinnged en bis nach Sant Jago de Compostela, ound sider turff er sych mit de Pilgermouschle schmucke. Langi Zyt isch men ouf de Durffer aaggwise gsy ouf drig Luut, wo vo ousswrts hr cheumed cho prichte, was ouf de Wlt ousse lawfft, ound dwg ht sych aw de Spcksser cheune dourebringe. I de zwite Hlfti vom Jaarhoundert cheumed aber imer m di tdrouckte Flouhgpltter ound Naachrichtebulletin ouhf. Wnn de hinkig Bott neumen aachounnt, so hnd tLuut dt scho s mischt gglse gghaa, won r verzllt. E neuji Ynaamqull findt er i gghime Libesbootschaften ound alerhand ounlouhteren Ouhftruhg. ine vo synen Ouhftraaggber schynt de Financier Meutteli gsy zsy. Eub alerdings di Aachlaag vo Lindaw stimmt, wiss Gott.

view · edit · sidebar · upload · print · history
Page last modified on 23.01.2010 16:41 Uhr