view · edit · sidebar · upload · print · history

18. Room 1500

Im Apvnt zoum Joubeljaar 1499 wirt Room vo Pilger uberfloutet. Neud vergbis offerirt de Paapscht Alxander VI nbet ere psounders fyrlichen Ereuffnig vom hilige Jaar 1500 jdem Roompilger p'Muglichkit, sych en xtra gunschtigen Ablass z'poschte. D hiligmuhssig, hoospzjl Aalaass fullt di wigi Stadt mit Gouhtsche, Ryter, Smften ound Foussgnger. In Straassen isch is Tdrouck ound in Troubel, so das me schir neud fursi chounnt. Ldiglich ouf denaa es schrbeligs Hornsignaal oder es Rtsche hy, wo gbiterisch Platz verlangt, lrt sych e Straass im Nouh. ngschtli troucked sych t'Luut i di scho verstopfte Sytegassen ine zoum jaa neud dnen Ouhsstzige bggne muse, wo sych di Schangssen ouf es Wounder natuurli neud wnd entgaa laa, schlissli hoffed s' ouf e Hilig bi Brurig mit em hilige Vatter. Chouhm sind di verby, so fullt sych t'Straass wider mit Volch ous ale Hre Lnder. Me gheuhrt ous em Wirrwarr vo Stimen ouse nbe Latynisch, Spanisch, Okzitaanisch, Tuutsch, Franzeusisch, Bretoonisch aw so freumdi Idjoom wi Beuhmisch, Finnisch ound Magjaarisch, neud z'vergsse natuurli Italjnischi Dialkt vo Suude bis Norde. Me gst noobli Hren ound Daamen oumestolziren i bounte Ggwnder, wo nou so glnzed vo goldigem Schmouck, oumg vo bwaffnete Chnchte, ouniformirt i de glyche Farbe, me gst Bischeuff, Meunch, Prischter ound Chlooschterfrawe vo jder Obsrvanz, me gst ali bruunlichen ound glbliche Grawteuhn a Pilger in apgschabeten ound verwschene Lumpen ound maalerisch verchruppleti Bttler mit scheussliche, klige Wounden ound Schwre. Ous all dm Dourenand ouse teuhnt's ouf 's Maal: Gopfertami Chaschper, si mer na ouf em rchte Wg? Daa chounnt ja k Sow m drouhs! Dm Ryter sys missmoutige Gsicht mit heuhchem Haaraasatz laat en Hrr i de Schzge vermoute. Syn imer na lgant Schnawz wyst en ouhs als ine won euppis wott glten i synere vilicht chlyne Wlt von Arivirte. D git eme jungere Ryter es rounds Prgamnt ubere, ine vo dne Stadtpluhn vo Room, igetlich en Aart Panoraamaa oum de Ptersdoom oume. Wo d Chaschper bim wyter ryte blos wortloos de Plaan stoudirt, sit der rscht zoun em: Choumm, gib's em Jurg, wnn t'neud drouhschounnsch. Doch de Chaschper phaltet de Plaan ound befalls ggrizt git er oume: Vatter, so leund mi doch zrscht louge! Wo di dri Ryter staa blybed, haltet hinedraa e Smfte. Ouf em Voorhang vo dre prangt 's glych Wappe win ouf de Schabragge vo de Brittnen ire Ross: im obere Fld ouf Silber zwoo rooti Roose mit goldigem Boutz, is ounder jtz roote Fld lampet e halbi silberigi Lilje abe. Hinder de Smfte, quaasi als Naachhout, isch en wytere Soon, de Rnward, ouhfggritte. Ounderdsse ziget de Jurg ouf e Gaschtsttte ouf syner Straassesyte: Daa ine hts mini iggnosse, de Spraach aa. Vilicht kned di sych ouhs. Mit freuhlichere Stime hped drouhf di dri Hre: Hoohoo, truulibi iggnosse! bis si taatschlich ine zoum Fischter abe pouckt mit em Rouff: J ssg aw, di Hre Geuldli vo Zuri! Waas mached Yr i dm Room? Der AltBurgermischter rufft e chli broummlig zrougg: Tnk euppe 's glych win Yr! Ound scho ziged sych verschideni iggnossen a de Fischter, ounder andere de Hr Schoulthiss Siler vo Louzrn. Hrzli bgrusst d di Geuldli Hren ound ladt s' y zoum oufechoo. Daa ralisired di Zurcher, das si przys vor inere vo dne Gaschtsttte steund, de Spada d'oro, wo ne de Roland aagg ht. D, en wytere Soon vom Hiri Geuldli, knnt sych z'Room gout ouhs als maalige Stallmischter ound familiaris commensalis vom Paapscht Innoznz VIII. r mous lider als Pfaarer i de Dieuzse Konschtanz blybe, will de Bischoff im Joubeljaar kne vo syne Klriker wott entbre. Schlissli mous der Ablasshandel aw i syne groosse Katdraale lawffe wi ggschmirt, ound daa isch ales Prsonal bschftiget. Wo di Geuldli in Spyssaal inecheumed, gits es rysigs Haloo. Schlissli kned praktisch ali vo dnen iggnossen ous den obere Ztouhsig, wo daa zmechoo sind, de Hiri Geuldli, sigs als flyssige Zurcher Taagsatzigspott ound gglgetliche Ggsandten aw i Ggsamtiggneussischen Aagglgehite, sigs als Aafurer vo de Zurcher Trouppe bi Schwaderloo, dre bduutende Schlacht im Schwaabechrig. Aber aw de Chaschper Geuldli isch bschtens bkannt als Fldhrr vo Zurcher Trouppe bi Fraschtnz ound bi Dornach, wo ja der entschidend Syg ggloungen isch. Di Daame Geuldli ziged sych nou fur e chourzi Bgrussig, vor s' ir Ounderkoumft verschwinded sych go frusch mache, ound spuhter schluussed s' sych den andere Daamen aa.

Naadisnaa cheumed wyteri iggnosse, wo sych daas Joubeljaar neud wnd entgaa laa, i t'Spada d'oro, me trifft alti Bkannti, touhscht Erinerigen ouhs ound rdt uber mngs. Daa chlopft de Hiri Geuldli, alt Burgermischter vo Zuri, a syn Bcher, ound wo g'Gspruhch schlisslich apflawed, ht er chourzi Aaspraach, wo stndig vo Zwuscheruff ound Bravo ounderbroche wirt: Libi, treuji Mitiggnosse. Myr sind daa mnge zme, wo wacker syn Maa gstllt ht gg t'Schwaabe. Myr cheund stolz ouf eus sy, schlissli hnd eusi Find chouhm m zwgpbraacht als es paar Boubestuckli. Souscht sind di hinder ire Schanze gghocket, aber de Maa stle? Daa cheund di grad na fourtrne. Myr hnd wider emaal bwise, das myr chti iggnosse sind. Entsprchend h myr eusi Forderige bim Fride vo Basel cheune dourestze, ubrigens en Fride grad rcht ouf Heujet ound rnt. En goute Fride. Myr zaled em Kiser k Stuure, myr hnd eusi ige Rchtsprchig ooni irgend es RychsGgricht, myr zind in Chrig, w myr wnd ound neud wnn 's de Kiser bfillt. Soo gilt's nach alte Bruuch ound Sitte, ound aw im Touhrgaw rdt eus de Kiser nume dry. Kameraade, eusi lib iggnosseschaft, si lbi hooch! ound bgischteret stimed ali druu maal in Hoochrouff y. Wi gsit, myr cheund mit em Fride zfride sy, ound i fridlicher Apsicht simer daa nach Room choo. Aw eusi maalige Find gst me daa z'Room ouf Schritt ound Tritt. Di wourmt's natuurli ggwaltig, wnn di eus gsnd e so prchtig dethrchoo. Ound di vertrged de Reuhmisch Wy neuhd. Myr mund demit rchne, das drig Schwaaben ous louhter Bleuhdsinn eus cheumed cho zeuhkle. Myr aber myr tund ene d Gfale neuhd. Myr hnd 's ja neud neuhtig, eus ous de Rou bringe laa. Win yr wussed, isch dank dm Fride vo Basel aw en goute Soldvertraag mit de Sforza vo Miland z'stand choo, en Soldvertraag, won eusi Seuldner aw zme mit Kiserliche Landschnchte fur Miland kmpfed. D Vertraag wnd myr doch neud gfuhrde wg e so Louhsbuberje. Ounbydrouckt vo me Rouff ous em Hinderground: Fuurchsch fur Dyni Pangsjoone? faart de Hiri Geuldli wyter: Myr iggnosse blybed yschalt, so Landschnchte meuged heuhnen ound spotte wi s' wnd. En Maa wiss z'schwyge vor bleuhdem Spott vo Schwchling, en Maa wrt si dnn, wnn 's wurkli droufaa chounnt. Im Saal gheuhrt me Mouren ound Klatsche dourenand. Daa staat de Schoulthiss Siler vo Louzrn ouhf ound rufft: Ych verburg mi fur t'Louzrner, schlissli gaat's oum 's Intrsse von eus ale! ound de Diter Freuler rufft: Aw myr vo Schwyz cheund is bhrrsche, potz Blitz! Taatschli gaat's neud lang, ound es paar Zurcher, en Hans scher vom Glaas, en Konraad Ngeli, de Chaschper Geuldli ound en Hiri Walder, wrded von ere Grouppen aagghiterete Landschnchten aapbeuhblet. Zrscht tund s' neud deglychen ound geund wyter. Wo sych di Schwaaben imer wider ziged mit ire MouhRuff ound aazugliche Spottvrse, wrded doch es paar oungdouldig. De Hans scher sit: Gopf, simer igetli na Mane? Wmer di 's nuhchscht Maal gsnd, so geumer drouff ound schleund s' gottsjmmerli zme. Ych mache mit sit de Chaschper Geuldli, ound aw de Ngeli stimmt zou. Daa sit de Hiri Walder, en Zweulfer vo de Schmide: Mer mund euppis mache, daas isch klaar. Zmeschlaa isch mngmaal gout, aber neud imer 's Bscht. Der scher mourrt: Waroum neuhd?! Dne mou me doch e Lr g! Drouhf de Walder: Jaa, aber ini won es Wyli anehbet ound neud is Ggetil gaat. Di waarted ja nou, bis s' cheund schlgle. De Chaschper: Wisch dnn uberhawpt euppis Bssers? Mych tounkt's schoo de Walder, Myr mrked eus di Gsle, ound w mer inen oder zw eli gsnd, so nmed mer en ggfangen ound fured en syne Voorgstzte zou. Daas wurkt, so lang mer z'Room sind. Es wirt na chli hyn ound hr diskoutirt, aber am Schlouss wirt de Plaan ouhsggfurt. Di paar Zurcher pckled der ubelscht Speutter bin ere Gglgehit, bringed en ggfsslet i t'Ounderkoumft vo de Wurttebrger ound de Hiri Walder verlangt dt vom Hawpme heufli aber pstimmt i woolgstzte Worte, me wli k Lmpe haa. Taatschli (di Schwaabe sind ja irersyts a dm Soldbundtnis mit Miland intrssjert), vo doo aa wrded t'iggnossen i Rou gglaa. I dne Tg bis zoum erwaartete Groosserignis, der Ereuffnig vom JaarhoundertJoubeljaar dour de Paapscht prseuhnli, cheumed naadisnaa wyteri Pilger ous de Schwyz. De Taag douhr gaat me di vile hilige Rlyquje i de Stadt go psouche. Alerdings mou me sych vor sbe Gotteshuuser dour en Schwarm vo Bttler dourekmpfe, bis me zou dne gischtliche Manen ound Frawe chounnt, won im grn di spzjle sgesryche Hulffen erchlred, wo j de pstimt Schoutzpatron ggwrt gg en bschidenen Obolouss. Zwuschedoure trifft me sych zou de Maalzyten ound blybt na hocke zoum Erfaarige vom Taag ound Erinerigen ous de Himet ouhstouhsche. Di Syg vo Fraschtnz, a de Calve, bi Triboltinge nid Schwaderloo ound bi Dornach gnd dnn aw Gspruhchsstoff ggnoug bis in ali Nacht ine, wret de Reuhmisch Wy dour di iggneussische Gourglen ap fluusst go Zounge leuhse. Soo leuhst sych aw mngs giftige Wort, i mnge Chopf stygt's Blout em Alkehool hinedry, ound vilicht verdankt me 's de Gsllschaft vom scheuhne Gschlcht, das ous frund-iggneussischem Spott kn bloutigen rnscht wirt. Daa zundt ine gg der Aafurer vo de Zurcher im Laager vo Schwaderloo, was loos ggsy sig mit sym Bwachigsdtaschemnt, das di sych im Schlaaff lused vo so Schwaaben apschlachte. De Hiri Geuldli blybt em drouhf nuut schouldig, imerhy blybt 's bi louhte Worte. Dt aber brouhchts handfschti Intervnzjon zoum en bloutige Stryt zwusche Pundtner ound Schwyzer z'verhindere. De Ditrich Freuler wott nmli mit syne Schwyzer Kameraaden ouf de Hiri Fontana loos, will d ihnn wider als Verruhter a sym Bruder Bndikt anestllt, deby ht doch t'Taagsatzig d Freuler voll rhabilitirt gghaa. Aber p'Bundtner wourmt's na imer, das si em hnd muse sys komfiszirte Vermeugen oumeg. Dwg gaat's na lbhaft zou bis aw de ltscht trinkfscht iggnoss syn schwre Chopf ouf 's Chussi lit. Drig Stichelje intrssired de Rnward Geuldli wniger, wil er imer wider zou de SilerDaamen ous Louzrn ubereschilet, eub er dt den Awge vor ltschte Tochter bggni. Di schlaat dnn de Blick sofort nider, aber de Moutter Siler fallt di Reuhtig ouhf ouf de Bagge vom Teuchterli ound de Moutter Geuldli entgaat neuhd, das sych ire Soon i dm Room psounders lgant ouseboutzt ound das er grn mit de Louzrner Daame zmehockt ound dt k Gglgehit ousslaat, zoum sych i Szne stze. Bi dne Louzrnerine sitzt aw euppen en Glarner, de Fridolyn SchoulerWala, verwandt mit sbem Hans Schouler ous Glaris, wo sych bi Sax Roum gg Euhschtrych erworbe ht. imaal macht si d Fridolyn wichtig mit de Phawptig, sit em Fride vo Basel ggheuhri t'iggnosseschaft nume zoum Reuhmische Rych tuutscher Nazjon, sondern sig e Nazjon fur sych. Drouhf faart em de Rnward uber 's Mouhl: Dou rdtsch aw wi 's verstaasch. Gssch dnn neud wi de Toppeladler imer na uber euse Standeswappe ggmaalet wirt? Es git e Diskoussjon, was jtz igetli stimi. Ych gib zou, sit de Rnward, myr iggnosse zaled em Kiser wder Stuure na lifere mer Trouppe. Aber ouf waas wmer eusi Privilgje stutze, wnn neud ouf de Kiser? Aw t'Anerchnig vo de dryz Oorten als Staate verdanke mer em Rych. Degge mint de Fridolyn: Im Rych gilt jtz daas neumeuhdisch pfffisch Rcht, ound daas cheu myr neud brouhche. Eus passt daas ggnosseschaftli Rcht, wo sych bin eusen Altvordere bwrt ht ound eus imer na am bschte dint. Daa mischt sych de Hans scher vom Glaas y: Daas sognannt neumeuhdisch pfffisch Rcht stammt ous em alte Room ound daas brouhcht's be schoo. Myr Stdter brouhched's fur de Handel, droum dint's eus bsser als den lpler ouf iren Allmnde. Als Rychsaagheuhrigi h myr Zurcher di glyche Muglichkite, eusi Waare dour 's Rych z'faare, wi all ander. De Rnward ergnzt: be droum wr 's en kataschtrofaale Fler, verzichtetid mer mit de Rychszouggheuhrigkit aw ouf di Voortil. Drouhf wirt er zwaar als Rosynlibicker ouhsgglachet, aber Siler's Teuchterli bwounderet syni politische Kntniss. So vor ale Luuten es Rendezvous mit eren abmache trowt er sych neud ooni wyters, aber er spinzlet nach ere Gglgehit, mit dre hubsche jounge Fraw cheunen ounder vir Awge zme sy. Won er si emaal im Stgehouhs trifft, verspricht si em es Trffen i de SamptersBasilika. Si wll inewg na d brumt Bow go louge, vor men am virezwnzgischte Dzmber zour Ereuffnig vom hilige Jaar dt ane ging. Dnn hig 's ja tnk soon en Houhffe Luut, das me gaar neud dourechm.

view · edit · sidebar · upload · print · history
Page last modified on 16.04.2010 09:31 Uhr