52. Es Gsprèuhch zwusche zwééne–n Àiggéneussische Fàànriche.
Mit de–r Ynaam vo Wintertouhr haperet’s. P’Bélaagerer béschàftiged sych mit kèuperliche–n Ertuchtigounge wië Stài–Stoosse, Wéttlawff, Schuusse–n ound Naakampfuëbige. Em Fèènrich Hans Waldme–n isch daas z’langwylig, ound er laat sych mit dréi verwàgene Chriëger ouf e Patroulje komandiëre. Zwusche Trouttike–n ound Trulike–n ounderwàggs gséét er en Obwaldner Fàànrich mit dréi Maa, ound daa ruëfft em zouë:
H.W.: Héé ! Héédaa, Fàànrich – Fàànrich vo Obwalde !
T’Obwaldner blybed staa ound chééred si de Zurcher zouë:
Obw.aldner Fèènrich i me fraagende Toon: Fàànrich vo Zuri ?
H.W.: Waas mached yr daa ?
Obw.F.: Daas frèuhg ych euï. – Myr steund schliëssli–ch i Diëssehofe.
H.W.: Yr héiged’s yggnaa, ha–n i gheuhrt. Myr sind e Patroulje ouf Koundschaft. Myr ggheuhred zou dère Zurcher Trouppe wo–n imer na vor Wintertouhr staat.
Obw.F.: Ound waas wànd er soo wyt nèurdlich vo de Touhr ?
H.W.: En gouëte Soldaat macht méé als nach Voorschrift. Gaat’s schiëff, so chounnt’s ouf myni Chappe, ouf all Fàll cha–n i–ch euppis léére.
Obw.F.: Dou gséésch ouhs, wië wànn t’ouf dyni privaati Koundschaft ouhs wèèrsch. Allwàg cheunnted’s euï vor Wintertouhr bésser brouhche.
H.W.: Dànn hétted’s euïs neud ouf Patroulje gschickt. Nài, euïse Hawpme Hàiri Reuïscht sàit: „waas séled myr euïsi Cheupf yschlaa fur daas Wintertouhr. Wànn de ganz Touhrgaw Àiggéneussisch isch, wirt daas isoliërt Wintertouhr billig z’haa sy.“
Obw.F.: Daas teuhnt vernumftig.
H.W. Aber choumm, hock ap. – Was staasch à daa wië–n es Fraagézàiche ? Ounder Àiggénosse mouë me zàmehébe. Mer kàmpfed fur dië glych Sach, ound es séll i neud reuje.
Obw.F.: Wànn’s Dyr diënt.
H.W.: Stoosse mer doch zéérscht emaal aa. Choumm Hàiri, fure mit em Wy !
Hàiri Waldme fullt en Bàcher mit Wy ound laat en ounder de Soldaate zirkouliëre.
H.W.: ouf es louschtigs Soldaatelàbe !
Obw.F.: ound ouf es gouëts Hàichoo mit ale Glidere.
H.W.: Yr hànd ja euje–n Ouhftraag erfullt. Hànd er’s neud gouët i Diëssehofe ? Woo sind er yquartiërt ?
Obw.F.: Im Ounderhoof.
H.W.: T’Ritter sind natuurli ouhsggfloge. G’Chàler sétted na àinigermaasse voll sy, daa làbed er sicher wië de Vogel im Hamfsaame. Wië staats mit de Wyber ?
Obw.F. voorsichtig: T’Luut sind im Allgémàine frundtli. De grooss Tàil isch Àiggéneussisch ggsinnt.
H.W.: Daa làbed er aber i Saws ound Braws. Gisch mer èumel neud aa, das er neud zouëgryffed woo–n er cheund.
Obw.F.: Myr sind natuurli–ch ouf Réquisizjoone–n aaggwise, aber ych zale, was i cha, souscht stél i–ch en Gouëtschy ouhs ouf g’Chriëgskasse.
H.W.: Hààilige Bimbam. Waas sind dànn daas fur neuji Bruuch ?
Obw.F.: béchruuziget sych ouf dèè Flouëch hy: T’Luut hànd scho ggnouëg gglitte ounder em Chriëg. Aw find’ i, ’s isch bésser, si hébed zou euïs, als ’s schuusst is àin’ en Bolze–n in Rougge. Apgséé devoo tuë myr daa àinewààg kàs gottgféligs Wèrch, soo touë–n i–ch aastàndig, wo’s gaat.
H.W.: Gopfertoori, Yr sind dànn truëbi Meulch. Ubrigens, waas hàisst neud gottgfélig ? De Paapscht sàlber wott’s soo haa.
Obw.F.: Sind yr sicher, das Gott Freuïd hàt an alem, was en Paapscht wott ? – Ych probiëre, mych aw im Chriëg so wénig z’versundige wië mugli.
H.W.: Fur mych isch bim Àid de Chriëgsdiënscht dië scheuhnschti Zyt.
Obw.F.: béchruuziget sych wider Ych bi froo, wàn i wider ouf myne Fluëne–n obe bi. Dou bisch alem aa en Stédter.
H.W.: Chasch grad sibe Maal ’s Chruuz mache, dànn ha–n i’s Abonemang fur myni Fluëch. Ych bi–n ubrigens aw en Pouhrebouëb. Aber nach em Tood vom Vatter isch p’Mouëtter mit myr ound em Bruëder i t’Stadt zoge. Sàg, ouf de Fluëne, daas isch ja na hinder em hinderschte Chrache.
Obw.F.: Vo heuhch obe hàt me defuur en wyte Blick.
H.W.: Myr hànd zwaar ’s Heuï neud ouf de glyche Buni, aber àinewààg gfallsch mer neud schlàcht. Wië hàissisch àigetli ?
Obw.F.: Niklaws, aber chasch mer Chlaws sàge. Myr sind vo alters hèèr es frys Obwaldner Gschlàcht. Me sàit is „vo de Fluëne“. Wië hàissisch dou ?
H.W.: Johanes Waldme, aber ali sàged nou Hans. Wië màngs Stouck Véé hànder déét obe ?
Obw.F.: Soo vill wië’s Land mag trààge. 30 Chuë bringe mer wool uber de Winter. Waas machsch dànn dou im Zivyl ?
H.W.: Zéérscht hétt i séle Schnyder léére, aber ych zittere nou, wànn i e Naat sétt buëze, neud, wànn i de Dolch oder de Dààge–n i–r Hand ha. Nachane bi–n i–ch i g’Gèrbi, aber dèè Gstank isch ja neud zoum ouhshalte ! Ound ooni es „von“ im Name hàsch ja nou–r im Militèèr e Schangsse. Droum zië–n i–ch in Chriëg, woo sych e Gglàgehàit buutet. Na neud lang bi–n ich im Allgeuï ggsy, fur daas hànz mi fur 8 Tààg in Tourm gghéit. Aber daas macht nuut. Wànn t’wottsch fursi choo i de Politik, so mouësch békannt wèrde, glych eub im gouëte–n oder im beuhse.
Obw.F.: Im Momànt mag vill gglinge, aber ooni Gott ound dië Hàilige gaat’s am Ànd beuhs ouhs.
H.W.: Daas sind so Spruch. Wà me richtig wott, so gglingt àim vill.
Obw.F. louëget en lang aa: Hans, dou hàsch es heuhch im Sinn. – Hànd yr z’Zuri aw ggheuhrt vo dère Franzeusische Pouhretochter ? Dië héig schynts mit Gottes Hulff irem Kung sys Rych ggréttet.
H.W.: Dou màinsch dië Jeanne d’Arc ? Es hàisst, wo ’s Franzeusisch Héér scho am Verzwyfle–n isch, tràtti sy ouhf ound zwingi t’Ànglànder p’Bélaagerig vo Orléans ouhfz’hébe.
Obw.F.: Soo isch’s, ound na vill ounglawblichi, tiràkt wounderbaari Syg sind ire ggraate, nou dank de Hulff vo Gott ound syne Hàilige. Dië Joungfraw isch ouhsgsproche fromm, am liëbschte gaat si a t’Màss. Soo fromm isch si, das ire Hàiligi als Raatgàber erschyned. Dië verlangt vo–n ire Chriëger, das s’ geund go t’Sunde biëchte, ound aw dië heuhchschte Héérfuërer tadlet si grob fur’s Flouëche. Sàlber isch si keuïsch, kàn Maa trowti sych, si z’béruëre. Droum hàt Gott ire de–r Ouhftraag ggèè, dië géràchti Sach vo–n irem Kung z’rétte. – Ych wàiss fur ggwuss, Gott entschàidet im Chriëg, ound sicher fur dië fromm ound géràcht Sach.
H.W.: Ych ha–n aw devoo ggheuhrt. Es isch wounderbaar, das sych Gott zou euïse Làbzyte dèèwààg zàigt. – Myr git alerdings aw z’tànke, was de Tokter Hèmerli verzéllt vo de Houssite. Aw dië sind Pouhre–n ound Handwèrcher, ound syged uber ganzi Ritterhéér, sogaar uber de Kàiser. Ound doch sind s’ als Chàtzer verdammt.
Obw.F.: Es frèuhgt si màngmaal, wië fromm dië gàischtliche Hère séiged. Vor druune Jaare ha–n i muëse–n euïsi Ggmàind vertràtte gàg en Pfrouëndjéger. Dèè chounnt ous em andere–n Ànd vo Euhschtrych ound heuïscht en nasse Zàànte, wo sit Jaar ound Taag nië dééthy ggheuhrt hàt. Ych achte–n ali Priëschter, aber ych louëge–n aw, was s’ tuënd.
H.W.: Dië verdammte Pfrouëndjéger sind wurkli–ch e Suuch.
Obw.F.: Tanke fur p’Béwirtig. Mane, myr muënd wyter. Zurcher, Gott phuët I.
H.W.: Tanke fur dyni Ouhskumft. Ales Gouëte ! . Obwaldner ound Zurcher ouf verschidene Syte–n ap.
Am glyche–n Aabig fuërt de Hans Waldme’s grooss Wort in ere Wyschànki im Chràis vo Chriëger ound hubsche Frawe. Nametli–ch e Kounigounde, si sitzt grad nàbe–n ihmm, oumaarmt ound verchusst er vor ale Luut. Daas passt em Hàini Zàiner gaar neuhd. Dèè Schmyd hàt nàmli sàlber scho mit dère Kounigounde–n aapbàndlet gghaa, ound das em si dèè Hans wott ousspanne macht en verouckt. De Hàini Zàiner hàt scho zimli gglade–n ound faat aa gghàssig zunde gàg de Hans Waldme. Dèè touët zéérscht wië wànn er nuut gheuhrti ound nimmt dië Kounigounde–n éérscht ràcht nèuhch zouë, was natuurli de Zàiner nou na méé zeuhklet. Dèè uberschuttet jétz syn Nàbebouëler mit de–n ubelschte Schleutterlig, bis de Hans ouhfstaat ound de Dàge gàg en zuckt. Es gséét beuhs ouhs, aber vor Blouët fluusst, wèrded dië bééde Strythààn pbackt. T’Wach chounnt dezouë ound am Schlouss landet de Hans Waldme wider emaal vor Stadtggricht.